50/30/20-regel berekenen: verdeel je netto-inkomen

De 50/30/20-regel is een eenvoudige manier om te budgetteren: je verdeelt je netto maandinkomen in drie delen. De helft gaat naar vaste lasten, 30% naar persoonlijke uitgaven en 20% naar sparen en extra aflossen. Bij €2.500 netto is dat €1.250 voor huur of hypotheek, energie, boodschappen, verzekeringen en andere noodzakelijke kosten, €750 voor uit eten, hobby's en andere keuzes, en €500 voor sparen, beleggen en sneller aflossen. De regel werd bekend door de Amerikaanse senator Elizabeth Warren en haar dochter Amelia Warren Tyagi in het boek All Your Worth. Het voordeel is dat je maar drie totalen bijhoudt in plaats van tientallen potjes zoals bij een huishoudboekje, waardoor je het makkelijk volhoudt en elke maand in een paar minuten controleert. Zie de regel als vertrekpunt, niet als wet: met hoge woonlasten kun je overstappen op 60/20/20, zolang de spaarpot niet verdwijnt.

Neem je inkomen na belasting en premies, het bedrag dat echt op je rekening komt, en vermenigvuldig het met 0,5, 0,3 en 0,2. Bij €2.500 geeft dat €1.250 voor vaste lasten, €750 voor persoonlijke uitgaven en €500 voor sparen en aflossen. Schommelt je inkomen, neem dan het gemiddelde van de laatste drie tot zes maanden, of budgetteer op je laagste maand en spaar wat erboven uitkomt. Tel vast extra inkomen zoals kinderbijslag, toeslagen of een bijbaan mee, maar laat eenmalige bedragen zoals vakantiegeld of een bonus buiten de verdeling en zet ze meteen opzij. De calculator doet de vermenigvuldiging voor je, toont de verdeling in een taartgrafiek en zet onder "Meer opties" elke pot naast wat je echt uitgeeft. Reken altijd met netto: wie de regel op €2.500 bruto toepast, overschat elke pot met de belasting en premies die er nog af gaan.

Als controle werkt hij goed, als strikt doel niet in elke situatie. De regel laat snel zien of één deel van je budget de rest verdringt: in het rekenvoorbeeld kosten vaste lasten €1.400 in plaats van €1.250 en gaat er maar €250 naar sparen in plaats van €500, dus de oplossing ligt voor de hand. Het knelpunt is wonen: in grote steden slokt de huur alleen al vaak 40% van het netto-inkomen op, waardoor 50% voor vaste lasten onhaalbaar is zonder te verhuizen. Met een laag inkomen is 30% voor persoonlijke uitgaven ook vaak niet realistisch, en met een hoog inkomen is 50% voor vaste lasten juist ruim. De oplossing is de verdeling aanpassen, bijvoorbeeld naar 60/20/20, en niet het idee loslaten; houd wel minstens 10% voor sparen. Het grootste voordeel volgens gebruikers: drie getallen onthoud je makkelijk en controleer je elke maand in een paar minuten.

Vaste lasten zijn kosten die je moet betalen: huur of hypotheek, energie, water, gewone boodschappen, verzekeringen, vervoer naar je werk en de verplichte aflossing op je schulden. Persoonlijke uitgaven zijn keuzes: uit eten, afhaalmaaltijden, streaming, kleding boven het nodige en vakanties. Geef je €350 per maand uit aan gewone boodschappen, dan komt dat uit de €1.250 voor vaste lasten; de €120 voor uit eten komt uit de €750 voor persoonlijke uitgaven.

Volgens de 50/30/20-regel 20% van je netto-inkomen, dus €500 per maand bij €2.500, inclusief extra aflossingen. Lukt dat nog niet, zet dan minstens 10% opzij, zoals het Nibud adviseert: bij €2.500 is dat €250. Verhoog het daarna bij elke loonsverhoging met een procent. In het rekenvoorbeeld is de spaarquote 10% omdat er €250 wordt gespaard. Ook kleine bedragen tellen: €50 per maand is al €600 per jaar. Een vaste overschrijving op je betaaldag helpt, omdat het geld weg is voor je het kunt uitgeven. Reken het bedrag als percentage van je loon, dan groeit het vanzelf mee. Een logische volgorde voor de €500 is eerst een kleine buffer, dan dure schulden zoals een creditcard of doorlopend krediet, daarna pensioen en beleggen, waar het met rente op rente verder groeit: €500 per maand is €6.000 per jaar nog zonder rendement, en de Spaarcalculator toont wat het wordt.

Een variant voor wie hogere vaste lasten heeft: 60% voor vaste lasten, 20% voor persoonlijke uitgaven en 20% voor sparen en aflossen. Bij €2.500 geeft dat €1.500, €500 en €500. De spaarpot blijft 20% en de extra ruimte voor vaste lasten gaat af van de persoonlijke uitgaven, wat past bij dure steden en gezinnen met kinderopvang.

De 70/20/10-regel gaat meestal uit van 70% voor alle uitgaven, 20% voor sparen en 10% voor extra aflossen of goede doelen. Omdat die potten niet dezelfde zijn als vaste lasten, persoonlijke uitgaven en sparen, staat hij niet als vaste keuze in de calculator. Met de eigen verdeling reken je hem toch na: zet de 20% sparen en 10% aflossen samen in de pot sparen en aflossen en verdeel de 70% over vaste lasten en persoonlijke uitgaven, bijvoorbeeld 50/20/30. Bij €2.500 gaat er dan €750 per maand naar sparen en aflossen.

Dan houdt de 50/30/20-verdeling geen stand zonder andere aanpassingen, en dat komt vaak voor: in grote steden kost de huur alleen al 40 tot 50% van het netto-inkomen. Kijk eerst naar de rest van je vaste lasten, zoals verzekeringen, telefoon en energie, waar overstappen vaak €40 tot €80 per maand scheelt. Kies daarna een verdeling die sparen overeind houdt, zoals 60/20/20 of een eigen 65/15/20, in plaats van sparen naar nul te brengen. Bij €2.500 laat 65% voor vaste lasten (€1.625) nog €375 voor persoonlijke uitgaven en €500 voor sparen. Op langere termijn veranderen een goedkopere woning, een huisgenoot of een hoger inkomen het beeld het meest, omdat wonen meestal de grootste post in je vaste lasten is. Past zelfs het noodzakelijke niet, dan kun je gratis terecht bij schuldhulp of een budgetcoach, die naar je hele situatie kijkt.

Met netto: je loon na belasting en premies, het bedrag dat echt op je rekening komt. Belasting is al weg voor je iets kunt uitgeven, dus wie bruto rekent, maakt elke pot te groot. Bij €3.500 bruto en €1.000 aan inhoudingen werkt de regel op €2.500: €1.250 voor vaste lasten, €750 voor persoonlijke uitgaven en €500 voor sparen. Pensioenpremie die je werkgever al inhoudt, kun je meetellen in de 20% als je een volledig beeld wilt van wat je opzijzet.

Het deel van je netto-inkomen dat je spaart of gebruikt om sneller af te lossen. Wie €250 van €2.500 spaart, heeft een spaarquote van 10%; de 50/30/20-regel mikt op 20%, of €500. De calculator toont je spaarquote zodra je onder "Meer opties" je echte uitgaven invult.

Vaak maar gedeeltelijk. Bij €2.000 netto geeft de regel €1.000 voor vaste lasten, maar de huur alleen kan al zoveel kosten, zodat vaste lasten 60 tot 70% innemen en de 30% voor persoonlijke uitgaven krimpt. Spaar toch iets, al is het 5 tot 10% (€100 tot €200), en verhoog het als je inkomen stijgt; een eigen verdeling zoals 70/25/5 maakt het plan haalbaar in plaats van onbereikbaar.

Nee. Het is een rekenhulp die het inkomen dat je invult verdeelt volgens de regel die je kiest en het naast je opgegeven uitgaven zet. Hij kent je schulden, contracten en doelen niet, dus gebruik hem als vertrekpunt en praat met een budgetcoach of erkend adviseur voor een volledig plan.